Schiebroek, het gebied en zijn bewoners tot 1941

Nog voordat sprake was van stadsrechten van Rotterdam was al sprake van Schiebroek. Het viel onder de Ambachtsheerlijkheid van Overschie en Schiebroek. Van Schiebroek is helaas echter weinig archiefmateriaal terug te vinden uit oude tijden, door verhuizingen en branden schijnt het grotendeels verloren gegaan te zijn.
In de middeleeuwen vormde de Kleiweg al een verbinding over land tussen de Rotte en de Schie. Eind 15e eeuw is in geschriften al sprake 

van inwoners van "Sciebrouck". Het gebied Schiebroek werd in 1590 een ambacht (rechtsgebied) dat tot het Baljuwschap Schieland behoorde. Het was veengebied dat door inklinking in de loop van de eeuwen steeds lager kwam te liggen en daardoor steeds natter werd. In de 17e en 18e eeuw werd door het wegbaggeren van het veen op grote schaal turf gewonnen. Dit had als gevolg dat het steeds meer een plassengebied werd.

Het ambacht Schiebroek, dat werd bestuurd vanuit de gemeente Overschie, werd in 1817 een zelfstandige gemeente met slechts een paar honderd inwoners. Op 1 augustus 1941 werd Schiebroek overgenomen door Rotterdam.



SCHIEBROEK TOT CA. 1770

Van land tot water 

De bewoning van Schiebroek gaat tenminste terug tot de vroege Middeleeuwen. In de achtste en negende eeuw ontstonden nederzettingen op de kleioevers van rivieren en veenstromen. De bewoning concentreerde zich niet alleen langs waterlopen als de Rotte, maar ook langs ontginningsassen als de Kleiweg. De zware stormvloeden in 1134 en 1163 veroorzaakten overstromingen. 

Ontginning veroorzaakte een voortgaande inklinking van het gebied. Akkerbouw ging niet meer, het gebied werd daarom benut voor turfwinning. Vanuit de stad Rotterdam bestond een grote vraag naar turf als brandstof. Vanaf 1530 ontwikkelde zich een nieuwe vorm van turfwinning: slagturven in het natte, feitelijk dus baggeren. Schiebroek kwam bijna geheel onder water te staan. 

Bestuurlijk viel het gebied onder de Ambachtsheerlijkheid (rechtsgebied) van Overschie en Schiebroek. Het gebied Schiebroek werd in 1590 een ambacht dat tot het Baljuwschap Schieland behoorde.

  Lees meer  

SCHIEBROEK VAN CA. 1770 TOT 1920

Weer drooggemalen en ingepolderd

In 1772 werd een begin gemaakt met de droogmaling van de Schiebroekseplas. Drie molens pompten het water uit de droogmakerij. In 1780 was de polder droog. De molens werden in 1914 vervangen door een gemaal. 

Het ambacht Schiebroek, dat werd bestuurd vanuit de gemeente Overschie, werd in 1817 een zelfstandige gemeente met slechts een paar honderd inwoners. voornamelijk boeren families. Een gebouw aan de Kleiweg op de hoek van de Hoofdlaan werd in 1875 raadhuis. 

Het openbaar vervoer kreeg rond 1900 enige betekenis, maar voor Schiebroekenaren bleven de afstanden naar de haltes groot. Er kwam een (paarden)tramhalte bij Plaswijck in Hillegersberg. In 1908 werd de spoorlijn van Rotterdam Hofplein naar Scheve­ningen geopend, er waren haltes aan de Kleiweg en in het dorpje Rodenrijs.

  Lees meer  

SCHIEBROEK VAN 1920 TOT 1941

Werken aan de “Tuinstad” Schiebroek

In 1920 woonden in de gemeente Schiebroek 772 mensen. In dat jaar kocht handelsmaatschappij ‘Hibex’ een groot stuk grond, diep in de Schiebroekse Polder. Hibex startte met de bouw van een tuindorp.  Ondanks de woningnood kreeg Hibex de woningen niet aan de man. De 104 zogenaamde Hibexwoningen vormen tegenwoordig een karakteristiek ensemble aan de Adrianalaan. Ook van de latere grootse plannen van de N.V. Molenvliet werd slechts een klein deel gerealiseerd: alleen het gebied rondom de Molenvijver is daadwerkelijk uitgevoerd. De N.V. Molenvliet bood de gemeente een nieuw raadhuis aan, aan de Ringdijk. Russcher ontwierp dit raadhuis. Het werd op 22 april 1930 geopend. 

In 1923 tekende ontwerper J.L. Zaaijer een bestemmingsplan voor Schiebroek. In 1932 tekende de Schiebroekse gemeentearchitect H. Russcher een herziening van het uitbreidingsplan. Bij beiden bleef de tuinstadgedachte centraal. De 1,5 kilometer lange Wilgenplaslaan werd door de weilanden aangelegd, het was een snelle route naar het attractie­park ‘De Wilgenplas’. 

Vanaf 14 mei 1940, na het bombardement op Rotterdam, kwam "een stroom van vluchtelingen” naar Schiebroek. Velen vestigden zich hier permanent.  Op 1 augustus 1941 werd de gemeente Schiebroek opgeheven; het gebied en zijn bewoners werden toegevoegd aan Rotterdam.

  Lees meer